Dubbele overname, dubbele uitdaging - Hoe een ondernemer tegelijk een exit én een nieuwe start realiseerde (Bron: Johan Kemps - Kemps & Vanstraelen)

Dubbele overname, dubbele uitdaging

Hoe een ondernemer tegelijk een exit én een nieuwe start realiseerde

Elke overname is anders. Soms bestaat de grootste uitdaging niet uit het vinden van een koper of verkoper, maar uit het gelijktijdig oplossen van twee transacties die elkaar wederzijds beïnvloeden.

Recent begeleidden wij een ondernemer die gedurende vele jaren mede-aandeelhouder was van een succesvolle dienstverlenende onderneming. Tegelijk wenste hij een nieuw ondernemingsproject op te starten door de overname van een andere onderneming binnen dezelfde economische sector.

Op het eerste gezicht leken beide dossiers volledig los van elkaar te staan. In werkelijkheid bleek het tegendeel.

De uittreding uit de bestaande vennootschap bepaalde immers rechtstreeks de mogelijkheden om een nieuwe onderneming over te nemen.

De waardering van de aandelen, de financiering, de timing van beide transacties en vooral de draagwijdte van het concurrentiebeding bleken onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Wanneer twee onderhandelingen elkaar beïnvloeden

Bij de verkoop van aandelen wordt vaak uitsluitend gefocust op de prijs.

In werkelijkheid bestaat een overname minstens evenveel uit de voorwaarden waaronder die prijs wordt betaald.

In deze casus kwamen onder meer volgende vragen aan bod:

• Hoe wordt een onderneming correct gewaardeerd wanneer de aandeelhouders daar fundamenteel verschillend over denken?
• Kan een koper tegelijk een aanzienlijke prijsvermindering vragen én een zeer ruim concurrentieverbod opleggen?
• Hoelang mag een ondernemer na zijn vertrek nog beperkt worden in zijn beroepsactiviteiten?
• Welke activiteiten behoren werkelijk tot het concurrentieverbod en welke niet?
• Hoe vermijd je dat een tweede overname onmogelijk wordt gemaakt door afspraken uit de eerste transactie? 

Net daar lag de kern van het dossier.

Het belang van de juiste onderhandelingsstrategie

In dergelijke dossiers ontstaat gemakkelijk de reflex om elke discussie juridisch te benaderen.

Vaak is dat niet de beste strategie.

Een goed onderhandelaar probeert eerst de economische belangen achter elk standpunt te begrijpen.

Waarom vraagt de koper een ruim concurrentiebeding?

Waarom wil de verkoper een hogere waardering?

Waarom wordt een deel van de prijs uitgesteld?

Wanneer deze belangen duidelijk worden, ontstaat vaak ruimte voor creatieve oplossingen.

Zo kan een beperkter concurrentiebeding perfect worden gecombineerd met een hogere prijs of met bijkomende zekerheden voor de koper.

Een overname is meer dan een prijs

De praktijk leert dat de volgende elementen vaak even belangrijk zijn als de koopprijs:

• betalingsmodaliteiten;
• waarborgen;
• financieringsvoorwaarden;
• concurrentie- en relatiebedingen;
• communicatie naar personeel en klanten;
• de rol van de ondernemer na closing;
• de planning van een eventuele nieuwe activiteit. 

Wie uitsluitend onderhandelt over de prijs, mist meestal een belangrijk deel van de waardecreatie.

Vijf lessen uit deze praktijkcase

1. Denk nooit uitsluitend aan de prijs.
2. Laat meerdere transacties gelijktijdig op elkaar afstemmen.
3. Onderhandel over belangen, niet uitsluitend over juridische standpunten.
4. Beperk een concurrentiebeding tot wat werkelijk noodzakelijk is.
5. Zorg ervoor dat de nieuwe onderneming niet wordt gehypothekeerd door afspraken uit de vorige. 

Besluit

Een bedrijf overnemen of overlaten is zelden een louter juridische oefening.

Het is een combinatie van strategie, waardering, fiscaliteit, financiering, psychologie en contracten.

Net daarom loont het om reeds in een vroeg stadium gespecialiseerde begeleiding in te schakelen. Niet alleen om conflicten te vermijden, maar vooral om ervoor te zorgen dat de ondernemer na de transactie ook daadwerkelijk kan ondernemen.

Auteur

Johan Kemps
Advocaat-vennoot
Juridisch expert Overnamemarkt (UNIZO)
Kemps & Vanstraelen
Leuvensesteenweg 574
2812 Muizen (Mechelen)
0477/47.24.67
www.kemps-law.be