Pensioen als ondernemer: stopzetten of laten overnemen?

Als zelfstandig ondernemer is het cruciaal om je pensioen niet onvoorbereid te benaderen. Er zijn namelijk tal van zaken die vooraf moeten worden geregeld, zowel fiscaal, juridisch, economisch, sociaal als financieel, zowel zakelijk als privé. Je bedrijf goed voorbereiden is de sleutel tot een succesvolle overdracht, zowel voor een eenmanszaak als een vennootschap. Daarom presenteren wij "Denk vroeger aan later-Bedrijfsoverdracht" - speciaal ontworpen voor ondernemers die vooruit willen kijken.

1. Stopzetten na pensioen

Als je geen interesse hebt in het voortzetten van de onderneming en er geen geschikte opvolger is, kan stopzetten een optie zijn. Let er wel op ook bij een stopzetting ruim vooraf een aantal weloverwogen beslissingen moeten genomen worden.

Stel je personeel te werk? Dan moet je zorgen voor een tijdige opzeg. Zoniet ben je bij sluiting de opzegvergoeding verschuldigd (afhankelijk van het statuut en het aantal dienstjaren kan dit oplopen tot enkele jaren loon!

Heb je een handelshuurcontract? Ook als je jouw zaak stopzet, ben je verplicht om de handelshuur te blijven doorbetalen tot de eerstvolgende vervaldag (de meest handelshuurcontracten hebben een 3 – 6 -9 structuur)

Zijn er nog lopende kredieten, of verplichtingen aan leveranciers of openbare besturen (fiscus, BTW)? Vergeet niet dat ook bij stopzetting van een handelszaak de uitstaande schulden blijven bestaan. Bij vereffening van de handelszaak worden alle activa (voorraden – machines) verkocht om met de opbrengst de schulden aan te zuiveren.

2. Overname

Overdragen van je onderneming aan een geschikte opvolger kan een goede optie zijn als je wilt dat je levenswerk wordt voortgezet. Het kan ook financieel voordelig zijn, omdat je mogelijk een vergoeding kunt krijgen voor de overdracht. Bij overdracht van aandelen zullen eventueel uitstaande schulden worden overgenomen door de nieuwe aandeelhouder. Bij verkoop van de handelszaak moet de overnameprijs volstaan om alle uitstaande verplichtingen terug te betalen met de opbrengst van de verkoop.

We onderscheiden hierbij vier belangrijke segmenten bij overdracht van kleine ondernemingen:

1. Overdracht van de zaak aan de kinderen of erfgenamen (komt voor in minder dan de helft van de gevallen) Dit kan via schenking of verkoop of een combinatie
2. Overdracht van de zaak aan het personeel  (= nichemarkt).
3. Overdracht van de zaak aan een concurrent, klant of leverancier (= binnen het eigen netwerk van de ondernemer). Deze wijze van bedrijfsoverdracht blijft ietwat onder de radar
4. Zoeken naar externe overnemers (= belangrijkste doelgroep voor Overnamemarkt.be).

Belangrijke factoren om te overwegen bij het bepalen of je je onderneming wilt laten overnemen of onmiddellijk te kiezen voor een stopzetting of vereffening zijn onder andere:
• Is er interesse van potentiële overnemers?
• Zijn er geschikte kandidaten binnen je netwerk of familie?
• Ben je bereid om na de overdracht nog enige tijd ondersteuning te bieden aan de nieuwe uitbaters?

Het is raadzaam om professioneel advies in te winnen bij een expert overnamebemiddelaar. Zij kunnen je helpen bij het inschatten van de benodigde tijd en het opstellen van een realistische tijdlijn op basis van jouw specifieke situatie.
Voor kleine ondernemingen met een verwachte waarde van minder dan €500.000 biedt UNIZO Overnamemarkt samen met partners een specifiek begeleidingstraject met steun door het VLAIO https://www.overnamemarkt.be/nl/adviesopmaat

3. Hoe vroeg op voorhand bereid je je pensioen voor?

Denk vroeger aan later. Het is een verstandig om ruim vooraf een actieplan op te stellen voor een soepele overgang van je onderneming naar je pensioen.

Hoewel er geen vaste tijdsduur is die voor iedereen geldt, wordt over het algemeen aangeraden om minimaal 1 tot 2 jaar uit te trekken voor het volledige proces van bedrijfsoverdracht. Dit geeft je voldoende tijd om alles zorgvuldig te plannen, potentiële opvolgers te identificeren en een soepele overgang te bewerkstelligen.

De duur van het proces kan variëren afhankelijk van verschillende factoren, zoals de complexiteit van je bedrijfsactiviteiten, de grootte van je onderneming en de specifieke vereisten voor bedrijfsoverdracht in jouw branche.

Hier zijn enkele overwegingen om je te helpen bij het plannen van de tijdlijn:

1. Voorbereiding: (enkele maanden)

Het is raadzaam om ruim van tevoren te beginnen met het plannen van de bedrijfsoverdracht. Dit stelt je in staat om de nodige stappen te nemen, zoals het evalueren van de waarde van jouw zaak (eventueel te kiezen stappen om de waarde te verhogen of omgekeerd een aantal elementen zoals het bedrijfsvastgoed of exces cash uit jouw zaak af te stoten om de overname beter haalbaar te maken.  Het in orde brengen van alle administratieve en juridische zaken van jouw bedrijf en het identificeren van mogelijke opvolgers is de eerste stap

2. Het vinden van een geschikte opvolger (3 tot 6 maanden)

Als je kiest voor overdracht aan een derde partij is het zeker nodig zijn om potentiële kandidaten te identificeren, het bedrijf te koop aan te bieden via geëigende kanalen, gesprekken te voeren en overeenkomsten te onderhandelen. Ook als je de voorkeur geeft aan een opvolger binnen je netwerk of familie zijn er onderhandelingen met meerdere partijen.

3. Ondersteuning na de overdracht

Het is belangrijk om voldoende tijd te nemen om een soepele overgang te garanderen. Dit omvat het overdragen van kennis en ervaring aan de nieuwe eigenaar, het verzekeren van het behoud van kennis en kunde van het personeel, de leveranciers-, klantrelaties en andere operationele aspecten.

Onthoud dat het plannen van een voldoende lange tijdlijn je de gemoedsrust geeft dat alles goed geregeld is voordat je met pensioen gaat. Een uitgewerkt “plan B” (stoppen vereffenen indien geen overnemer wordt gevonden) kan helpen om minder stressvol met deze periode om te gaan

4. Wat bij problemen?

Het is begrijpelijk dat je je afvraagt wat er gebeurt als je de bedrijfsoverdracht niet volledig hebt afgerond op het moment dat je met pensioen gaat. In een dergelijke situatie zijn er een paar opties om te overwegen:

1. Verder werken

Als je de overdracht nog niet hebt voltooid, maar je wilt of moet blijven werken na je pensioen, kun je ervoor kiezen om je activiteiten voort te zetten. Je kunt de bedrijfsvoering voortzetten onder vennootschapsvorm (VOF of andere) totdat  je alsnog een geschikte opvolger hebt gevonden.

2. Stopzetten

Als je geen interesse hebt in het voortzetten van de onderneming en er geen geschikte opvolger is, kan stopzetten een optie zijn

3. Externe hulp inschakelen

Als je merkt dat de overdracht niet op tijd kan worden afgerond, kun je overwegen om externe hulp in te schakelen, zoals een interim-manager of eventueel een meewerkende vennoot.  Deze kunnen je helpen bij het beheren van de dagelijkse activiteiten van je bedrijf en in een volgende fase de volledige overdracht realiseren.

4. De overdracht uitstellen

Als je nog steeds geïnteresseerd bent in het overdragen van je bedrijf, maar het niet mogelijk is om dit voor je pensioen af te ronden, kun je ervoor kiezen om je pensioen uit te stellen en door te werken totdat de overdracht is voltooid. Dit kan je de mogelijkheid bieden om de continuïteit van je bedrijf te waarborgen en ervoor te zorgen dat het op de juiste manier wordt overgedragen.
Het is belangrijk om te onthouden dat elke situatie uniek is, en het beste wat je kunt doen is professioneel advies inwinnen bij uw sociaal secretariaat (Liantis) Zij kunnen je helpen bij het beoordelen van je specifieke omstandigheden en je begeleiden bij het nemen van de juiste beslissingen.

Denk vroeger aan later!