Een bedrijf overnemen: welke kansen, voordelen, aandachtspunten of valkuilen?

Meer dan 58.000 leiders van kmo's in Vlaanderen zijn ouder dan 55 jaar en zullen de komende jaren stoppen met werken en hun zaak overdragen. Minder dan de helft verwacht dat de onderneming binnen de familie wordt overgenomen. Dat betekent dat de komende jaren veel bedrijven en handelszaken op de overnamemarkt zullen komen. (Bron: Bedrijfsoverdracht in Vlaanderen 2019)

De overnamemarkt biedt kansen voor nieuwe ondernemers

De groeiende beschikbaarheid van ondernemingen die een opvolger zoeken, biedt kansen voor zowel startende als gevestigde ondernemers. Voor een starter kan een overname een interessante manier zijn om sneller een onderneming op te bouwen dan wanneer hij of zij helemaal van nul begint.

Bij een overname zijn er immers al klanten, leveranciers, medewerkers, producten of diensten en een bestaande positie in de markt. De ondernemer neemt dus niet alleen een onderneming over, maar ook een bestaande commerciële en organisatorische structuur.

Uit internationaal onderzoek blijkt dat starters die via een bedrijfsovername beginnen een hogere slaagkans kunnen hebben dan ondernemers die een onderneming volledig vanaf nul opstarten. (Bron: https://www.researchgate.net/publication/306960938_Meer_kans_van_slagen_bij_bedrijfsoverdrachten)

Waarom kiezen voor een bedrijfsovername?

Niet alleen starters kunnen voordeel halen uit een overname. Ook voor bestaande ondernemingen kan een overname een manier zijn om sneller te groeien en de positie in de markt te versterken.

Een belangrijke reden is het realiseren van schaalvoordelen. Door activiteiten, medewerkers, aankoopvolumes of infrastructuur te combineren, kan een onderneming efficiënter werken. Een grotere onderneming kan bovendien toegang krijgen tot nieuwe markten en extra groeimogelijkheden.

Ook synergie speelt vaak een belangrijke rol. Twee ondernemingen kunnen elkaar aanvullen op het vlak van klanten, producten, diensten, knowhow of distributiekanalen.

Een concreet voorbeeld hiervan is cross selling. De overnemende onderneming kan haar eigen producten of diensten aanbieden aan de klanten van de overgenomen onderneming. Omgekeerd kunnen de aanvullende producten of diensten van de overgenomen onderneming worden aangeboden aan het bestaande cliënteel.

Ten slotte kan een overname ook een manier zijn om talent en medewerkers aan te trekken. Zeker in een krappe arbeidsmarkt kan het interessant zijn om een bestaand team over te nemen. Medewerkers die al samenwerken en vertrouwd zijn met de sector en klanten vormen daarbij een belangrijke troef.

Begin met een duidelijk zoekprofiel

Wie gericht op zoek gaat naar een onderneming om over te nemen, doet er goed aan vooraf een duidelijk zoekprofiel op te stellen. Dat zoekprofiel beschrijft aan welke voorwaarden de onderneming moet voldoen.

Denk bijvoorbeeld aan de gewenste sector, locatie en omvang van de onderneming. Ook het aantal medewerkers, de omzet, de rendabiliteit en de solvabiliteit kunnen belangrijke criteria zijn. Daarnaast spelen persoonlijke voorkeuren en de ervaring en competenties van de overnemer een belangrijke rol.

Een duidelijk zoekprofiel helpt om het aanbod op de overnamemarkt gericht te filteren en voorkomt dat je tijd besteedt aan ondernemingen die onvoldoende aansluiten bij je doelstellingen.

Meer informatie: Het perfecte zoekprofiel opstellen in de zoektocht… | Overnamemarkt

Analyseer de onderneming grondig

Een geschikte overname vinden is slechts de eerste stap. Vervolgens is het belangrijk om de onderneming grondig te analyseren. Een onderneming is immers meer dan een verzameling financiële cijfers.

Naast de financiële resultaten moeten ook de commerciële, operationele en organisatorische aspecten worden onderzocht. Een SWOT-analyse kan helpen om de sterke en zwakke punten, kansen en bedreigingen in kaart te brengen.

Bekijk daarbij zowel de onderneming op zichzelf als de situatie na de overname. Welke synergie kan worden gerealiseerd? Welke klanten en leveranciers zijn cruciaal? Zijn er sleutelmedewerkers die behouden moeten blijven? En welke rol kan de huidige zaakvoerder of aandeelhouder na de overdracht nog spelen?

Ook mogelijke risico's verdienen bijzondere aandacht. Denk aan vergunningen, lopende geschillen, verplichtingen tegenover klanten of leveranciers, personeelskwesties en eventuele achterstallen. Hoe eerder dergelijke aandachtspunten worden geïdentificeerd, hoe beter ze tijdens het overnameproces kunnen worden aangepakt.

Waar vind je een onderneming om over te nemen?

Een onderneming die te koop staat, kan via verschillende kanalen worden gevonden:

1. Bij de afdeling Fusies en Overnames van banken en grote accountantskantoren.
2. Bij overnamebegeleiders: https://www.overnamemarkt.be/experts
3. Op gespecialiseerde overnameplatformen zoals Overnamemarkt.be: https://www.overnamemarkt.be/kopen?page=1

Een combinatie van verschillende kanalen vergroot de kans om ondernemingen te vinden die aansluiten bij het eigen zoekprofiel. Een overnamebegeleider kan daarnaast helpen bij het beoordelen van opportuniteiten en het begeleiden van het verdere overnameproces.

Wanneer is een overname een goede opportuniteit?

Een geschikte overname combineert verschillende elementen. Als leidraad kan je denken aan vier belangrijke voorwaarden:

1. Het over te nemen bedrijf is een gezonde onderneming, met een duidelijke rendabiliteit en transparante cijfers.
2. Belangrijke hindernissen zijn vooraf in kaart gebracht en waar mogelijk opgelost. Denk aan vergunningen, geschillen, personeelskwesties en achterstallen.
3. De overnameprijs is verantwoord in verhouding tot de toekomstige resultaten en kasstromen van de onderneming.
4. Er is een doordachte financieringsstructuur, waarbij verschillende financieringsbronnen elkaar kunnen aanvullen, zoals eigen middelen, een vendor loan, een win-winlening, cofinanciering en een waarborgregeling.

Een succesvolle overname begint dus niet bij het vinden van een onderneming die te koop staat. Ze begint bij een duidelijk beeld van wat je zoekt. Daarna volgt een grondige analyse van de onderneming, een realistische waardering en een financiering die past bij de toekomstige kasstromen.

Wie deze stappen zorgvuldig doorloopt, kan de toenemende beschikbaarheid van ondernemingen op de overnamemarkt benutten als een opportuniteit om een bestaande onderneming verder te zetten, te laten groeien of uit te bouwen.