Is 51.000 euro per jaar een normale verloning voor een bedrijfsleider?

Wat is een normale verloning voor een bedrijfsleider? Die vraag komt regelmatig terug bij de waardebepaling van een onderneming. Zeker wanneer de ondernemer zichzelf geen of een relatief laag loon uitkeert, moeten de resultaten vaak worden genormaliseerd.

De vraag is daarbij niet zozeer hoeveel de huidige ondernemer zichzelf uitbetaalt, maar wel:

Wat zou een overnemer moeten betalen om de functie van de huidige bedrijfsleider op een normale en duurzame manier in te vullen?

Waarom is dat belangrijk bij een overname?

Een ondernemer vervult vaak meerdere functies tegelijk: zaakvoerder, verkoper, aankoper, planner, personeelsverantwoordelijke en soms ook technicus of uitvoerder.

Wanneer hij zichzelf bijvoorbeeld €30.000 per jaar bezoldigt, terwijl een geschikte bedrijfsleider voor dezelfde functie €60.000 zou kosten, lijkt de onderneming op papier €30.000 winstgevender dan ze voor een overnemer werkelijk is.

Bij de waardebepaling moet die €30.000 dan als normalisatiekost worden meegenomen.

Het omgekeerde kan uiteraard ook. Als de huidige ondernemer zichzelf €80.000 uitkeert, terwijl de marktconforme kost voor de functie bijvoorbeeld €60.000 bedraagt, kan de genormaliseerde winst met het verschil worden verhoogd.

Wat is dan een normale vergoeding?

Daar bestaat geen universeel bedrag voor. Een marktconforme vergoeding hangt onder meer af van:

• de omzet en omvang van de onderneming;
• het aantal medewerkers;
• de sector en complexiteit van de activiteiten;
• de verantwoordelijkheden van de bedrijfsleider;
• de vereiste ervaring en expertise;
• de commerciële en operationele betrokkenheid.

Ook voordelen zoals een bedrijfswagen, verzekeringen en andere door de onderneming gedragen kosten moeten bij de vergelijking worden meegenomen.

De juiste benadering is daarom om te kijken naar de vervangingskost van de functie, niet naar de persoonlijke keuzes van de huidige ondernemer.

Fiscale minimumbezoldiging is iets anders

De fiscale regels mogen daarbij niet worden verward met een economische waardering.

In België geldt voor bepaalde vennootschappen een minimumbezoldiging voor minstens één bedrijfsleider om het verlaagde tarief van de vennootschapsbelasting te kunnen benutten. Vanaf aanslagjaar 2027 wordt die minimumbezoldiging opgetrokken tot €51.000, behoudens de toepasselijke uitzonderingen.

Dat bedrag is echter geen bewijs dat €51.000 de normale marktvergoeding van een bedrijfsleider is. De fiscale minimumbezoldiging dient een ander doel: het bepalen of aan een fiscale voorwaarde voor het verlaagde tarief is voldaan.

Voor een waardebepaling blijft de economische vraag centraal staan: wat zou de onderneming moeten betalen om iemand met de nodige competenties aan te trekken en de huidige rol van de ondernemer te vervangen?

De juiste vraag bij een waardebepaling

De discussie over een "normaal loon" wordt daardoor best anders gevoerd.

Niet:

"Hoeveel loon betaalt deze ondernemer zichzelf?"

Maar:

"Welke totale vergoeding zou een overnemer moeten voorzien voor een bedrijfsleider die deze onderneming op een vergelijkbare manier runt?"

Dat bedrag vormt een veel betere basis voor de normalisatie van het resultaat en dus voor een realistische waardering van de onderneming.

Een correcte normalisatie zorgt er uiteindelijk voor dat de waarde niet wordt bepaald door de persoonlijke verloningskeuzes van de huidige eigenaar, maar door de structurele economische prestaties van de onderneming.

Een eenvoudig rekenvoorbeeld

Stel dat een onderneming een genormaliseerde jaarlijkse winst van €150.000 lijkt te realiseren. De huidige zaakvoerder keert zichzelf slechts €30.000 per jaar uit.

Bij de waardebepaling wordt vastgesteld dat een marktconforme vergoeding voor de functie van bedrijfsleider €50.000 bedraagt.

Er moet dan €20.000 van de winst worden afgetrokken om tot een genormaliseerd resultaat te komen:

• Winst vóór normalisatie: €150.000
• Correctie bedrijfsleidersvergoeding: – €20.000
• Genormaliseerde winst: €130.000

Wanneer voor de onderneming een waarderingsmultiple van bijvoorbeeld 4 wordt gehanteerd, bedraagt de waarde op basis van de winst:

• €150.000 × 4 = €600.000 vóór normalisatie
• €130.000 × 4 = €520.000 na normalisatie

Het verschil bedraagt dus €80.000.

Dit voorbeeld toont aan waarom de discussie over de "normale verloning" van de bedrijfsleider geen detail is. Een verschil van €20.000 in jaarlijkse vergoeding kan, afhankelijk van de gehanteerde waarderingsmethode en multiple, een veelvoud daarvan betekenen in de ondernemingswaarde.

Belangrijk: de €50.000 in dit voorbeeld is een veronderstelde marktconforme vergoeding voor de functie. Dit bedrag staat los van de fiscale minimumbezoldiging die geldt om onder bepaalde voorwaarden te kunnen genieten van het verlaagde tarief in de vennootschapsbelasting.