Ga naar de inhoud
Let op: Om de gebruikerservaring op deze site te verbeteren gebruiken we cookies.

10 Tips voor een geslaagde familiale bedrijfsoverdracht - Ga voor professioneler bestuur in uw KMO (Bronnen: UNIZO-Deminor)

Jarenlang bouwde u de zaak uit tot een goed draaiend bedrijf en binnenkort is het tijd om de teugels uit handen geven. Zoals veel ondernemers ligt u  wakker van de continuïteit van uw bedrijf en het regelen van de opvolging. Afscheid en afstand leren nemen, de opvolging of overname oordeelkundig voorbereiden… Niet altijd even eenvoudig. Hoe begint u eraan? Wat komt er allemaal bij kijken? Hoe wordt  de waarde van uw  onderneming bepaald? Over welke kwaliteiten moeten uw  opvolger(s)  beschikken? Kan  u  de aandelen beter schenken of verkopen?(...) 10 Tips :

1.Begin op tijd en doe het geleidelijk

De opvolging regelen betekent vooral investeren in de toekomst. En ook al gaat het om maatwerk –elke bedrijfssituatie is ànders-, er komen steevast psychologische, bedrijfseconomische en juridische aspecten bij kijken. Overdracht is geen eenmalige gebeurtenis, maar een proces dat u best heel doordacht plant. Soms –bij onverwachte en erge ziekte, ongeval of plots overlijden- is het improviseren en worden de opvolgers noodgedwongen te vroeg voor de leeuwen gegooid. In andere gevallen staan de kinderen te dringen om erin te vliegen, maar geef ze niet té snel te veel macht. Dompel ze eerst onder in de bedrijfsrealiteit, niet alleen als het bedrijf op volle toeren draait, maar ook als het er rustig toegaat. De stelling ‘eigen kind, schoon kind’ betekent nog niet dat uw zoon of dochter wel de meest geschikte persoon is om het familiebedrijf verder te leiden.

Heel wat ondernemers wachten tot ze echt niet meer kunnen vooraleer de zaak uit handen te geven: rijkelijk te laat. Geleidelijkheid is de beste methode bij opvolging en overname: bepaalde taken niet altijd meer zelf doen, maar stilaan uit handen geven. Het heeft geen zin het opvolgingsprobleem te lang voor u uit te schuiven. Denk er al minstens vijf tot tien jaar van tevoren aan. Zet een plan op papier, toets en test het, herzie het voortdurend. Het is een hele uitdaging en het vergt moed uw bedrijf los te laten. Maar als het onder dwang van de omstandigheden moet gebeuren, loopt het allicht mis.

2.Maak duidelijke afspraken en win advies in

Open overleg binnen de familie is essentieel in het overnameproces. Praat dus rustig over de toekomst van het bedrijf, niet alleen over het verleden. Maak klare afspraken over de precieze timing en de toekomstige rol van overdrager en overnemer en leg die vast op papier. Betrek àlle familieleden bij dat overleg. De oprichting van een familieforum dat op regelmatige tijdstippen vergadert kan, zeker in een grotere KMO, conflicten voorkomen en de banden tussen de familieleden versterken. Het forum kan via glasheldere afspraken de gedragsregels van de familie tegenover het bedrijf vastleggen in een familiecharter of ‘grondwet’ waarop iedereen bij delicate discussies kan terugvallen. De gang van zaken in het bedrijf heeft vanzelfsprekend steeds voorrang op het eigenbelang.

Het is verstandig deskundigen van buiten het bedrijf om advies te vragen over de opvolging. Op die manier ‘objectiveert’ u deze ongetwijfeld emotioneel geladen materie. Soms staat de volgende generatie ongeduldig te trappelen om de zaak over te nemen. Externe raadgevers bieden een objectief klankbord.

3.Geef uw kinderen verantwoordelijkheid

Succesvol overlaten impliceert ook permanent investeren in de volgende generatie. Leer uw kinderen al op jonge leeftijd met conflicten omgaan en stimuleer de samenwerking tussen uw zo(o)n(en) en dochter(s). Bezorg ze regelmatig de nodige informatie, niet alleen over klanten en producten, maar geef ook inzicht in de financiële situatie. Bereid ze tijdig voor op hun latere rol, zonder het bedrijf op te dringen aan uw kinderen, het moet een vrije keuze zijn. Geef uw kinderen dus de vrijheid om te studeren wat ze zelf willen en eerst ergens anders te werken als ze dat verkiezen. Misschien kunnen ze in een andere onderneming ideeën opdoen die later van pas komen in uw eigen zaak.

Kinderen moeten beseffen dat het op prestéren aankomt als ze een bedrijf goed proberen  te runnen. Daarom moeten ze leren omgaan met geld, met kredieten  én met verantwoordelijkheid naar medewerkers, klanten en leveranciers.

4.Stel een strategisch plan op

Een opvolgingsregeling wordt best uitgewerkt als het bedrijf goed draait, al hebben veel ondernemers de neiging om in tijden van voorspoed de zaken op hun beloop te laten. Als de situatie dan plots verslechtert, gaat alle energie naar het bijsturen van het bedrijfsbeleid en belandt de opvolgingsregeling op de achtergrond.

De opvolgers moeten goed weten wat hen te wachten staat. Strategische planning begint niet met het formuleren van vage doelstellingen, maar met een grondige analyse van alle aspecten van het bedrijfsbeleid. Hoe bedenkt u betere oplossingen voor de klanten? Waarin onderscheidt u zich van uw concurrenten? Wat zijn de omzetvooruitzichten, welke activiteiten zijn rendabel en welke niet? Hoe gemotiveerd zijn uw medewerkers? Is investeren in nieuwe producten of processen al dan niet verantwoord? Leg alle aspecten van het strategisch plan vast in een document. Ga regelmatig de stand van zaken na en stuur bij waar nodig.

5.Koester de familiale waarden

Een bedrijf overlaten gebeurt in een altijd wisselende context en hangt van velerlei omstandigheden af. Al ligt het voor de hand dat de meeste ondernemers hun zaak liefst aan hun kinderen of een ander familielid overdragen, soms maken familiale conflicten dit soort opvolging onmogelijk of moet u het bedrijf verkopen aan een derde partij.

Zijn er binnen de familie meerdere kandidaat-opvolgers en gaat uw voorkeur uit naar die bepaalde ‘kroonprins’, dan moet die door opleiding en praktijkervaring het nodige respect kunnen afdwingen bij de andere familieleden.

Vaak neemt de nieuwe generatie zélf het initiatief om de zaak voort te zetten en ziet hij/zij zichzelf door interesse, motivatie én ambitie als dé geknipte persoon om de touwtjes in handen te nemen. Wees er zich van bewust dat u als ondernemende ouder vaak (onbewust) een "zachte dwang" uitoefent op uw  kinderen om de zaak verder te zetten. Soms stappen kinderen  – ondanks andere plannen - toch maar in de zaak om hun ouders  niet teleur te stellen. Andere opvolgers zijn zo gepokt en gemazeld in het familiebedrijf –vaak staken ze al een handje toe- dat ze de overname als vanzelfsprekend ervaren. In een familiebedrijf worden doorgaans drie essentiële waarden gekoesterd. Het komt erop aan die bij opvolging te vrijwaren:

  1. het bedrijf is een hechte werkgemeenschap waarin zowel familieleden als werknemers zich echt thuis voelen.
  2. de liefde voor het vakmanschap en de producten of diensten is groot
  3. het behoud van de eigen identiteit (de familienaam) en het varen van een onafhankelijke koers is belangrijk.

6.Bent u er als overlater  klaar voor?

Is uw onderneming  en uzélf wel klaar voor de bedrijfsoverdracht?

Als u volgende tips ter harte neemt, kan u met een gerust geweten aan de overdracht beginnen:

  • Draag een gezond bedrijf met groeimogelijkheden over, geen zwalpende onderneming.
  • Straal enthousiasme af op de volgende generatie.
  • Geef mogelijke opvolgers voldoende ruimte en vrijheid.
  • Laat uw kinderen al op jonge leeftijd meedraaien in de zaak.
  • Laat mogelijke opvolgers eerst elders ervaring opdoen.
  • Overleg eerlijk en zet afspraken op papier.
  • Baken verantwoordelijkheden af.
  • Wees nuchter en realistisch, vermijd grootheidswaanzin.
  • Maak de opvolgers al in een vroeg stadium aandeelhouder.
  • Stel u als overlater niet te autoritair op, zorg dat ze bij vragen of problemen steeds bij u terecht kunnen.

7.De kwaliteiten van uw opvolger

Over welke kwaliteiten moet een kandidaat-opvolger beschikken?
Onontbeerlijk zijn vakkennis en werkervaring, opgedaan in de over te nemen onderneming of elders.
Eerlijkheid en respect, onder meer bij omgang met het personeel.
De opvolger moet de handen uit de mouwen willen steken en tegen een stootje kunnen: hard werken, doorzetten, als het moet dag en nacht.
Een specifieke opleiding komt van pas, al dan niet met diploma. Als die afgestemd is op het over te nemen bedrijf, is dat mooi meegenomen.
Ter aanvulling is interne opleiding binnen de onderneming een pluspunt.
Het is heel nuttig dat de nieuwe generatie onder aan de ladder begint en alle geledingen leert kennen.

Om meer inzage te verkrijgen in het overnameproces is het volgen van een meerdaagse opleiding van de UNIZO Ondernemersacademie nuttig, zowel voor de overlater als de overnemer(s).

8.Hoeveel is uw zaak waard?

Waarde en prijs zijn niet hetzelfde.

  • De waarde van een onderneming is het resultaat van diverse berekeningen.
  • De prijs van een onderneming is het resultaat van vraag en aanbod & onderhandelingen.

De uiteindelijk te betalen prijs kan dus sterk verschillen van de door een deskundige geschatte waarde.

Voor het berekenen van de waarde van een onderneming bestaan er verschillende waarderingsmethodes. Elke methode zal leiden tot een verschillend resultaat, soms met sterk verschillende uitkomsten. Het waarderen is immers geen exacte wetenschap. Het is dus interessant om verschillende methodes te combineren. Zo verkrijgt u het ruimste beeld. Dàt is wat we u  aanbieden via de UNIZO Waarderingstool . Een gratis online  te gebruiken tool waarmee u een inschatting kan maken van de waarde van uw bedrijf (vennootschap) volgens verschillende gehanteerde waarderingsmethodes

 

9. Sociaal, financieel, fiscaal,….

Bij overdracht van een onderneming moet je rekening houden met nog een resem àndere belangrijke factoren. Zo moeten de opvolgers bij verkoop  (vaak de kinderen) de financiering aankunnen. En zodra u uw  zaak overlaat, moet u uw  sociale situatie op administratief vlak laten in orde brengen door aan te kloppen bij uw  sociaal verzekeringsfonds voor een ‘verklaring van stopzetting’. Voor het fiscale luik en alle mogelijke juridische aspecten raadpleegt kan u terecht bij diverse deskundige adviseurs.

10. Laat u goed begeleiden. Kies voor professioneler bestuur in uw KMO

Het is beslist: uw zoon of dochter neemt het van u over. Alvast een last van uw schouders, maar een soepele overdracht is in dit geval natuurlijk nog belangrijker.
Conflicten binnen de familie vermijdt u  liever, toch?
Roep daarom de hulp in van een expert in familiale overdracht. Professioneler bestuur in de kmo, een begeleiding in samenwerking met met onze partner Deminor, biedt u de nodige ondersteuning. Onze begeleiders hebben uitgebreide ervaring met kmo’s en familiebedrijven. Ze brengen uw behoeftes en de noden van het bedrijf in kaart. Samen met u zoeken ze naar de beste governancestructuur – en daarbij houden ze rekening met de verzuchtingen van álle betrokken partijen.

Contactgegevens Deminor https://sgs.deminor.com/nl/contacteer-ons/

10 Tips voor een geslaagde familiale bedrijfsoverdracht - Ga voor professioneler bestuur in uw KMO (Bronnen: UNIZO-Deminor)